Koskenades 51 – Vis en Tjips

300px-Fish_and_chipsVis en tjips is al baie lank ‘n gewilde wegneemete en het sy oorsprong in die Verenigde Koninkryk. Dit is veral in Ierland waar hierdie ete baie gewild begin word het in 1858. Van Ierland het dit deur Brittanje en toe deur middel van die Britse kolonialiseering versprei na lande soos Suid-Afrika, Australiee, Nieu Seeland en Kanada.

Die woorde “fried fish” was vir die eerste keer in 1838 gepubliseer in die boek “Oliver Twist” deur die skrywer Charles Dickens waar hy praat van ‘n “fried fish warehouse”. Die woord “chips” vir diepgebraaide aartappelskywe is vir die eerste keer in 1859 gebruik ook in ‘n Charles Dickens boek “A Tale of Two Cities” waar hy skryf “chips of potato, fried with some reluctant drops of oil” – “fried potatoes” het toe “potato chips” geword en later het die afkorting “chips” net gebly en ons gebruik dit selfs vandag in Afrikaans.

Die eerste vis en tjips wegneem ete winkel het in 1860 sy deure oopgemaak en Joseph Maltin was die eienaar. Die vis en tjips kombinasie was ‘n gewilde ete onder die werkers klas in Brittanje. Hierdie winkel het nog ‘n kolevuur gehad met ‘n groot swart ysterpot waarin die vis en tjips gebraai is, wat dit ‘n baie kenmerkende geur gegee het as gevolg van die vleis vette wat gebruik is.

Gedurende die Tweede Wereld oorlog was vis en tjips een van die baie min kos soorte waarop geen rantsoenering regulasies geplaas was nie.

Die eerste restaurant wat vis bedien het as hulle hoofgeregte was deur Samuel Isaacs in 1896 in Londen oopgemaak. Dit was die eerste behoorlike vis restaurant wat tafels met tafeldoeke, stoele en behoorlike eetgerei en porselein gebruik het om vis en tjips aan die werkersklas te bedien. Vis en tjips, met brood en botter en ‘n koppie tee was op die spyskaart vir 9 pennies. Die perseel gelee te Marine Parade No. 1 in Brighton, Engeland is nog steeds ‘n restaurant en heet vandag “Harry Ramsden’s Fish and Chips Restaurant”.

Die beslag waarin die vis gebraai word is tradisioneel net water en koekmeel met ‘n bietjie koeksoda en asyn om die ligte borrelrige beslag om die vis te vorm wanneer dit in diep olie gebraai word.

Ander respte gebruik weer melk in plaas van water maar die lekkerste resep gebruik bier wat vir jou ‘n ligte beslag gee met ‘n mooi kleur. Die verhouding is gewoonlik 2:3, 2 dele meel tot 3 dele bier. En hier kan jy dan ook jou eie voorkeur bier smaak geniet deur jou gunsteling bier te gebruik.

Kabeljou (cod) en skelvis (haddock) is die gewildste soorte vis wat in Brittanje gebruik word en hier in Suid Afrika is stokvis (hake) maar die mees algemene wit vis wat vir vis en skyfies gebruik word. Sout en asyn was van die begin af die mees aanvaarbare geurmiddels wat saam met vis en tjips gebruik word en later het ‘n skyfie suurlemoen by gekom, en later ander souse op aanvraag soos tamatiesous of tartare sous.

Vis en tjips winkels is verantwoordelik vir 25% van die wit vis verkope in Engeland en 10% van al die aartappel verkope. Vis en tjips het ontwikkel as ‘n Vrydag aand ete as gevolg van die Rooms Katolieke tradisie om nie op Vrydae vleis te eet nie.

Hier is ‘n baie lekker resep van die bekende sjef, Heston Blumental, vir ‘n baie lekker beslag vir vis. Hy meng 200g koekmeel, 200g rysmeel, 1 teelepel heuning (vir kleur), 300ml Vodka en 300 ml bier liggies saam. Dit moenie te veel gemeng word nie want jy moet so min as moontlik van die bier se borrels verloor. Die mengsel gooi hy dan in ‘n soda water maker, ons gebruik sommer ons “cream gun” om nog meer borrels te verkry. Gooi die beslag in ‘n bak as jy klaar die borrels in het.

Die vis word eers in droee koekmeel gerol wat gegeur is met sout en peper, en dan doop jy die vis in die beslag en braai dit in diep olie verkieslik teen ‘n temperatuur van 220 grade celsius tot goudbruin. Wanneer die beslag goudbruin is behoort jou vis perfek gaar te wees.

Tjips braai die beste teen 180 – 190 grade celsius maar vat heelwat langer, so maak eers die tjips gaar en dan die vis. Die beste bykos vir vis en tjips is heerlike sag gekookte ertjies wat bietjie fyn gedruk is om die meeste geur uit te bring en koolslaai met ‘n tartare sous.

46a3afc8f5b8465c8df03b2b6bb4e450

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s